იცოდე შენი ქალაქის ისტორია!

ქალაქი რუსთავი ისტორიულ წყაროებში. როდის დაარსდა ქალაქი, საიდან მოდის სახელი რუსთავი...

რუსთავი
11. Aug 2019
98 ნახვები
იცოდე შენი ქალაქის ისტორია!

სახელწოდება რუსთავი ნიშნავს _ სარწყავი არხის საწყისს. ქალაქი რუსთავის ტერიტორიაზე ადამიანი დასახლდა შუა ბრინჯაოს ხანაში, ამაზე მეტყველებს არქეოლოგიური აღმოჩენები. რუსთავი არის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი საქართველოში, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საქართველოს ისტორიაში. XI საუკუნის ქართველი ისტორიკოსი ლეონტი მროველი აღნიშნავს რუსთავს იმ ციხეებს შორის, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ალექსანდრე მაკედონელის ჯარებს. ლეონტი მროველის მეორე წყაროც მიუთითებს ქალაქის არსებობაზე - ქალაქ რუსთავის მშენებლობას ქართველთა წინაპრის, ქართლოსის ცოლს მიაწერს: „ცოლმან მისმან აღაშენა ბოსტან-ქალაქი“ (რაც ნიშნავს უფლისწულთა ქალაქს) აშენა ეკლესია და მოგვიანებით არხი, რომელმაც განაპირობა ქალაქის სახელის შეცვლა და დაერქვა რუსთავი. მანვე სიკვდილის შემდეგ მამული გაუნაწილა შვილებს: მცხეთოსს, გარდაბოსს, კუხოსს, კახოსს, გაჩიოსს. კუხოსს კი წილად ხვდა კუხეთი და ქალაქი რუსთავი.
აკადემიკოსი ნიკოლოზ ბერძენიშვილი წერს, რომ მას შემდეგ რუსთავი მნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ ცენტრად იქნა მიჩნეული.
ვახტანგ გორგასლის მეფობის დროს (V საუკუნე), რუსთავი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. რუსთავში შეიქმნა ეპარქია, რომელიც გაგრძელდა მე -XIII საუკუნემდე, მონღოლების გაანადგურებამდე. შემდეგ ეპარქია მარტყოფში გადაიტანეს, მაგრამ მარტყოფის ეპისკოპოსმა რუსთაველის სახელწოდე მიიღო.
რუსთავის პოლიტიკური მნიშვნელობა დასტურდება აგრეთვე რუსთავის ციხე-სიმაგრეში არქეოლოგიური გამოკვლევებით; აღმოაჩინეს IV-V საუკუნეებით დათარიღებული ნაგებობების ნანგრევებით.
1097 წელს, დავით აღმაშენებელმა შეწყვიტა თურქ-სელჩუკთათვის ხარკის გადახდა. 1104 წელს მან გააერთიანა ჰერეთი და კახეთი. 1105 წელს მან დაამარცხა განჯის ემირის ჯარი. მუსლიმთა ხელში დარჩა მხოლოდ თბილისი, რუსთავი, სამშვილდე, სომხითი და აღარანი. 1110 წელს დავითმა აიღო სამშვილდე, 1115 წელს - რუსთავი, 1122 წელს - თბილისი.
რუსთავის ახალი ისტორია
ინდუსტრიალიზაციის პერიოდში რუსთავი მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ ცენტრად იქცა. დაარსდა მეტალურგიული ქარხანა, ქიმიური ქარხნები, ასევე მნიშვნელოვანი სარკინიგზო სადგური თბილისი-ბაქო. რუსთავში დაახლოებით 90 მსხვილი და საშუალო ინდუსტრიული საწარმო აშენდა.


რუსთავის მთავარი სამრეწველო ცენტრი იყო მეტალურგიული ქარხანა, რომელიც აშენდა 1941-1950 წლებში. მეზობელი აზერბაიჯანიდან რკინის დამუშავების მიზნით. მუშები შეიკრიბნენ მთელი რესპუბლიკიდან და საბჭოთა კავშირიდან. ვითარდებოდა არა მხოლოდ მეტალურგია, არამედ ცემენტის, ქიმიკატების და სინთეზური ბოჭკოების წარმოება. 1944 წლის 30 აგვისტოს გამოვიდა პირველი ადგილობრივი გაზეთი "მეტალურგთათვის". 1948 წელს აშენდა პირველი ქუჩები: კომსომოლის, მშენებელთ, ბოსტან-კალაქი და მეტალურგთა ქუჩა.


1948 წლის 19 იანვარს რუსთავს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. 1950 წლის 27 აპრილს მთელი ქალაქი აღნიშნავდა საქართველოში პირველი სამრეწველო ფოლადის წარმოებას. ქალაქის მშენებლობაში მონაწილეობას ღებულობდნენ გერმანელი სამხედრო ტყვეები.
სამოცდაათიანი წლების ბოლოს რუსთავში აშენდა ავტოდრომი. პირველი რბოლა ჩატარდა 1979 წლის ბოლოს. 1979-1989 წლებში რუსთავის ავტოდრომზე 11 ჩემპიონატი ჩატარდა.

კომენტარები

ამ პოსტზე კომენტარები არ არის დამატებული

კომენტარის დამატება

გაიარეთ ავტორიზაცია ახალი კომენტარის დასამატებლად
კატეგორიები
რუსთავი
ყველაფერი ქალაქ რუსთავის შესახებ
ბოლო კომენტარები